Blije en trotse eigenaar

Een tijd geleden stond er een foto op deze blog met de ondertitel 'blauwe trui in motief Hindeloopen'. De oplettende kijker en/of visserstruien-kenner zal gezien hebben dat die info niet klopt.
Het betreft een 'leesfoutje' in het patroon. Desalteniettemin is het een mooie trui.

De trui in het juiste motief 'Hindeloopen' is inmiddels af en afgeleverd aan blije en trotse eigenaar.
De eigenaar, A, is geboren en getogen en woonachtig in Duitsland. Maar heeft sinds zijn vroege jeugd een band met de stad Hindeloopen. Het water met de wind in de de zeilen is ook zijn wereld. We hadden het over historie, traditie en erfgoed. En kwamen al gauw uit op de truien. Mede naar aanleiding van het boek Visserstruien.

Er volgde een stilte nadat de vraag was gesteld of A zo'n trui in bezit zou willen hebben. Een trui met symboliek en een verhaal. Al snel sloeg de stilte om in een opgetogen reactie. Een eigengebreide 'Hindeloopen'? Dat aanbod sloeg hij niet in de wind.

Inmiddels is de 'Hindeloopen' afgeleverd. Gebreid van LéttLopi in Lapisblá Samkemba (1403). We hebben getoast op de rode draad;  - Hindeloopen -,  verhalen met herinneringen, toekomst en vriendschap.

Visserstruien bij de Vleet

Vanaf 4 oktober 2014 is in het Stadsmuseum Harderwijk de tentoonstelling 'Visserstruien bij de Vleet' te zien.

Textieldeskundige Stella Ruhe vond op haar speurtocht naar visserstruien, gedragen tussen circa 1875 en 1950 en bijna uitsluitend nog zichtbaar op foto’s uit die periode, zestig unieke truien uit veertig Nederlandse vissersplaatsen.

Op basis van die oude foto’s maakte ze tel-tekeningen en zijn de truien opnieuw gebreid.De collectie visserstruien vormen de rode draad van de tentoonstelling in het Stadsmuseum Harderwijk. In combinatie met historische foto’s en originele gebruiksvoorwerpen van vissers uit de museumcollectie, wordt het visserijverleden op een verrassende wijze weer onder de aandacht gebracht.

Onder anderen breide Bianca Boonstra. Zij breide drie visserstruien die tentoongesteld worden. Modellen Vlaardingen, Durgerdam en Pernis2. De tel-tekeningen staan in onderstaand boek.

Ontdek zelf de overeenkomsten en verschillen tussen de diverse patronen en motieven van de visserstruien en ervaar het dagelijks leven van de vissers en de belangrijke, vaak onderschatte rol van de vrouwen van de vissers.

Nieuws uit "de Terschellinger"

Visserstruien staan weer helemaal in de spotlights. Eigengebreide truien waarbij je kunt kiezen uit welke mooie wollen garens je ze maakt. In het boek Visserstruien met patronen uit veertig Nederlandse vissersplaatsen vind je alle informatie over het breien, garen én de patronen.

Gisteren kreeg ik een exemplaar van de Terschellinger (nr. 1489 van 24 juli j.l.) in handen. Daarin staat, op pagina 5, een artikel over de Braderie van Midsland waar drie dames de handen ineen hebben geslagen met betrekking tot het thema Visserstruien.  Een van de dames is Tante Lies van de Breiwinkel. Jullie kennen haar vast. Zij verkoopt allerlei soorten garens waarvan je 'de' trui kunt breien. Boekhandel Rosenberg, voor het boek, en Waddenchic Outdoor Fashion. Wat heeft de laatste er mee te maken zal je zeggen. Nou, dat ga ik je nu vertellen.
Deze fashionwinkel heeft in de collectie een aantal modellen visserstruien opgenomen. Blue LOOP Originals giet samen met Stella Ruhe originale Visserstruien in een nieuw jasje.

Blue LOOP Originals is een jong Nederlands bedrijf die een oplossing heeft gezocht aan het verminderen van de kleding-afvalberg. Zij ontafelen de jeans weer tot op de vezel. Deze vezels gaan naar Italië waar er weer garens van worden gemaakt. Die vervolgens weer gebruikt worden voor het maken van de Jeans-Visserstrui. Blue Loop Originals gevestigd in Twente maakt gebruik van de kennis en machines die overgebleven zijn van de oude textielindustrie in dit gebied.

Waarom oude jeans 'begraven' of verbranden als het op deze manier weer dienst kan doen? Gun je lievelingsjeans een nieuw leven.  De slogan die gebruikt wordt is  'from WORN to REBORN'
Je kunt zelf ook meewerken. Lever je oude jeans in bij een van de verkooppunten van Blue LOOP Originals en krijg korting op de nieuwe BLO aankoop. We maken de cirkel rond (loop) en besparen we een substantiële hoeveelheid water, energie en CO2.

Klik hier om het ontrafelen van je Jeans te zien, 

voordat het naar Italië gestuurd wordt voor verdere productie.

Note van Blue LOOP Originals:
Dutch Design - Made in Europe
We weten dat niet alles wat we doen 100% duurzaam is, maar we weten wel dat het veel beter is dan de traditionele wijze.

Borduren en veel meer

Randjes
Ook in Zwolle wordt er volop meegedaan aan Randje per Week.
Diverse uiteenlopende werkstukken worden gemaakt. Uiteenlopend? Zul je je wellicht afvragen. Ja, ze worden allemaal heel divers. De borduurlappen worden gemaakt in bijvoorbeeld in groentinten, roodtinten of bont en kleurrijk. Maar ook variaties op het thema. 
Bijna iedereen die aan Randje per Week mee doet, gebruikt de randjes als basis en geeft er een eigen invulling / meerwaarde aan. En, allen prachtig om te zien en te volgen hoe het vordert. 

Randje per Week heeft er wellicht aan bijgedragen dat ook mensen die van borduren houden maar niet aan deze randjes meedoen, de (borduur)draad weer oppakken. Zo is Jenny bezig met een randenlap geïnspireed op randen uit het boek KreuzstichMuster aus Graubünden. Lang geleden uitgegeven door Bündner Vereinigung für Heimatschutz.

Naast het borduren van bovenstaande randen wordt er door Gerrie een werkstuk gemaakt in de techniek kantborduren. Deze techniek van borduren bootst de look van kant na. Vergelijkbaar met de inspiratie die aan de wieg van  kant- of lacebreien ligt. (Vroeger noemden we dat ajourbreien). 

Bij onderstaande schilderij is gebruik gemaakt van de techniek 'schilderen met naald en draad'. Borduren gebruik makend van ingrijpsteekjes en contoursteken. Ook een techniek die Gerrie bijzonder goed in de vingers heeft.

Quilting
Borduren en appliceren zijn twee technieken die gebruikt worden in de onderstaande WOP. (work in progress). Lon maakt haar 'Vazenquilt' waar veel applicatie- en borduurwerk in zit.

De vazen zijn allemaal uit haar eigen collectie. Het idee voor deze quilt deed ze op uit het boek  "Floral Bouquet Quilt" van Yoko Saito een bekende Japanse ontwerpster van quilts.
De ondergrondstof van deze quilt is uit Japan de applicatiestof is van Oakshott  (shot cotton) zeer dunne katoenen stof uit Engeland.

Shot cotton
Al eerder is op deze weblog geschreven over shot cotton. Hier nogmaals de achtergrondinfo.
Shot cotton wordt geweven door twee kleuren te gebruiken. De inslagdraad heeft een andere kleur dan de schering. Dat kan bijvoorbeeld zijn oranje/rood, blauw/groen of ton-sur-ton. Deze manier van weven is resultaatgericht op visueel effect. Wanneer er geweven wordt afwisselend met verhouding 1:2 als schering draagt het de naam longshot. Inmiddels zijn er meerdere fabrikanten die dit op de markt brengen.
Geweven worden deze stoffen veelal aan de Malabar kust in zuid-west India. Hier zijn vele kleine coöperaties opgericht door wevers. Er wordt ook geweven met zijde en kokos.

Visserstruien
Visserstrui getoond in Zuiderzeemuseum in Enkhuizen.

Foto: Ria B.

En nog een juweeltje voor junior-visser compleet met sokken. Deze zijn door Els O. gebreid met Botter IJsselmuiden / Oslo.

Zelf wisten ze het niet, dat het een trend was - de visserstruien. Hans Visscher van Visgilde Hans Visscher Zwolle, oorspronkelijk uit Genemuiden, vertelt dat er in de Oudheidkamer in Genemuiden nog wel veel te zien is uit de tijd dat Genemuiden nog aan zee lag.
'Omdat ik het zo'n mooie foto vind, heb ik hem in het groot hier hangen' zegt hij over de foto achter in zijn vishandel. Een foto met twee vissers met aan de kade een schip uit Bunschoten. Of de vissers bij het schip horen is niet bekend.

Gehaakt is er ook. Deze gestreepte babytuinbroek is met katoen gemaakt door Marjan M.

African Flowers

African Flowers kun je als variatie op een thema maken. Verwerkt in een Granny Square. Maar ook je er diverse vormen mee maken als bijvoorbeeld pentagon of hexagon. Je kunt er een heleboel maken in bijvoorbeeld drie kleuren waarbij je steeds dezelfde kleurvolgorde aanhoudt. Maar ook de kleuren door elkaar heen gebruiken of effen maken dat je alleen de flower ziet.

Je kunt er afghans (plaids) van maken, kussens, tassen en meer. Onderstaand werk, Carola B., werd een een windlicht.

Gevraagd: Breier m/v

Vroeger werden de visserstruien door de vissersvrouwen voor de mannen gebreid. Vrouwen breiden ook in opdracht. Breien was dan een baan. En een baan had je toen, soms nu nog, van maandag t/m vrijdag - tussen 9.00 en 17.00 uur. Als je tenminste geen wisseldiensten hebt. Of zoals nu, flexwerker bent.
Daarom wordt er in sommige plaatsen nog steeds niet gebreid op zondag. Want werken deed/doe je op zondag niet.

Door de jaren heen is er nogal wat veranderd.

• De vissers dragen niet meer dé visserstrui
• Mannen breien ook
• Breiliefhebbers breien 24/7
• Vrouwen dragen visserstruien

En zo zijn er nog wel een aantal te noemen.

Even over het breien in opdracht. Er zijn vast mensen die het super vinden om te breien. Inmiddels ligt de kast vol mooie truien, vesten, sjaals en meer en draagt ook iedereen in de omgeving breisels van eigen hand. 

Mocht je zo iemand zijn komt hier een vraag voor jou!

Er wordt iemand m/v gezocht voor het breien van een visserstrui. 

Een visserstrui voor een vrouw, maat 42/44. 

De wol - pen 4/5 - wordt beschikbaar gesteld en de beloning is ..... wol. Dan kun je vervolgens weer snel door met ........ breien.

Is dit iets voor jou, laat het dan weten via het contactformulier op deze weblog. 

Visserstruien

Ook in Zwolle wordt gebreid aan dé Visserstrui.
In het hele land staat de visserstrui weer in de belangstelling. Na de revival in de tachtiger jaren van de vorige eeuw, zet de visserstrui weer aan tot een ware hype. Vooral ook door de uitgave van het boek Visserstruien door Stella Ruhe.

Een van de doelstellingen van Handwerkcafé Zwolle is 'het behouden en doorgeven van cultureel erfgoed' en de visserstrui is daar een prachtig voorbeeld en onderdeel van.

De blauwe trui wordt gebreid met motief 'Hindeloopen'. Deze trui verbindt niet alleen verleden en heden maar ook twee culturen. De trui is voor A., geboren, getogen en woonachtig in Duitsland. Maar heeft sinds kinderjaren een sterke band met Hindeloopen. Hij kent de stad, maar ook het water op zijn duimpje. Op de vraag of hij een trui wilde vol symboliek en bijbehorende verhalen kwam eerst een stilte. Daarna kwam opgetogen verbazing. Zó een trui, steek voor steek gebreid die hij zou dragen? Dat was wel een bijzonder aanbod wat hij héél graag wilde aannemen!

Het verhaal achter de witte visserstrui volgt.
Wist je trouwens dat Scheepjeswol een speciale lijn op de markt heeft gebracht voor deze truien. Scheepjeswol Zuiderzee. Kijk hier voor een leverancier bij jou in de buurt.

Trend; Muts uit Arnemuiden

Zou je ook wel een muts willen hebben met een mooi visserspatroon? Dat kan. Hieronder staat het patroon van een muts gebreid door Bella Dekker voor het boek Visserstruien van Stella Ruhe.

Gezien de belangstelling voor deze breiwerken zullen er wel veel exemplaren gemaakt worden. Mocht je zo'n muts hebben én zou je iets overkomen, wordt natuurlijk als eerste aan Arnemuiden gedacht. Wil je zeker van je zaak zijn, naai er een adreslabel in.....

De muts is gebreid van Lopi Einband, kleur 1038 met dubbele draad, op breinaalden nr 3.5 mm.
Gebruikte steken:
Recht, averecht (zie teltekening)
Boordsteek 2 recht, 2 averecht
Ribbelsteek; alle toeren recht

Zet 124 steken op met dubbele draad en naalden 3.5 mm.
Brei 1 naald averecht.
Brei vervolgens 10 naalden boordsteek.
Brei de ruit van het telpatroon, begin bij naald 8.
Minder in naald 12 van het telpatroon 4 steken per naald (=108 steken)
Brei 2 blokjes (toer 3 t/m 8) en minder in de laatste naald van het tweede blokje 12 steken.
Om het andere blokje 1 steek zodat er blokjes ontstaan bestaande uit 4 steken en 3 steken (=96
steken)
Brei nogmaals 1 blokje (toer 3 t/m 8) en minder in de laatste naald 12 steken.
De blokjes bestaan nu uit 3 steken. (= 84 steken)
Brei nogmaals 1 blokje (toer 3 t/m 8) en brei in de laatste naald de drie steken
van het patroon samen. (= 48 steken)
Brei 1 naald recht, 1 naald averecht. Doe dit twee keer.
Brei 1 naald recht en brei hierbij steeds 2 steken samen (=24 steken)
Brei 2 naalden recht. Trek een draad door de overgebleven steken en hecht deze goed af.

Breipatronen, communicatie en identificatie

Wij, handwerksters; met name breiers, zijn goed op de hoogte over het erfgoed van breipatronen. Met name de visserstruien en de identificatie van vissers als de zee weer eens 'genomen' had. Dat wij dan toch maar een klein aantal kenners zijn blijkt uit het onderstaande artikel. Erfgoed en het belang ervan wordt gelukkig veel onder de aandacht gebracht. Hieronder treft je het artikel aan van de NOS, gepubliceerd op 4 oktober j.l.

Visserstruien vergeten erfgoed
Een visser uit Katwijk kon je herkennen aan zijn kabeltrui. Eentje uit Enkhuizen aan de verticale baan midden over de borst. Een Urker droeg wellicht een patroon met ruitvormige "godsogen". Stella Ruhe achterhaalde zestig patronen uit veertig vissersplaatsen langs de Nederlandse kust. Morgen opent in het Katwijks Museum een tentoonstelling op basis van haar boek Visserstruien.

De bemannign van zeillogger KW97 | Katwijks Museum

De patronen waren zo specifiek dat kenners een visser konden thuisbrengen aan de hand van zijn kleding. "Ik hoorde enkele maanden geleden van een vrouw uit Urk, wier opa aanspoelde in Egmond. Omdat hij een Urker trui aan had, konden ze hem terugbrengen."

In zwang
De visserstrui raakte in zwang in de tweede helft van de negentiende eeuw. In 1857 werd het kaakverbod opgeheven en mochten vissers uit alle kustplaatsen op haring vissen rond de Shetland-eilanden. De vissers namen de kledinggewoonten van de plaatselijke bevolking daar over. "Het was de eerste keer dat het breigoed als bovenkleding werd gedragen", stelt Ruhe. "Tot dan toe waren truien ondergoed."

De patronen ontwikkelden zich op natuurlijke wijze. Er was geen standaard-werkwijze, maar de vissersvrouwen gaven de motieven aan elkaar door. Populair waren patronen die met de scheepvaart te maken hadden: visgraten, golven, kabels.

Eigen trui
"De mensen hadden nog niet zulke communicatiemiddelen dat ze bij allerlei anderen konden kijken. Dus in de besloten gemeenschappen ontwikkelden zich dan een eigen trui. Bovendien hield men rekening met de plaatselijke mode. Het is zoals nu: niemand wilde uit de toon vallen, dus breide men de truien net zo."

Na de Tweede Wereldoorlog verdwenen de kenmerkende patronen. Eerst kwamen machinaal gebreide truien op, daarna visserskleding van modernere stoffen. "Het is eigenlijk uit het collectieve geheugen verdwenen. In sommige vissersplaatsen werd beweerd dat ze nooit een specifieke visserstrui hadden gehad. Maar na verder zoeken en oproepen in kranten kwam er dan toch van alles naar boven."

Geen klederdracht
Ruhe denkt dat er twee redenen zijn dat dit stuk geschiedenis verloren ging. "Het is nooit onderdeel geweest van de klederdracht, het was gewoon werkgoed. Die dingen werden versteld totdat het niet meer de moeite waard was en eindigden dan als dekzwabber. Er zijn er nog maar een paar bewaard en die zijn bijna allemaal van recentere datum."
Bovendien, voegt ze toe, "was het werk van vrouwen. Daar werd niet naar gekeken."

Prachtige foto
Dat de truien soms letterlijk over het hoofd werden gezien, merkte Ruhe op Texel, waar het plaatselijke museum zelfs beweerde dat er nooit een Texelse trui had bestaan.
"Twee uur nadat ik was vertrokken kreeg ik een mail met een prachtige foto van Jac. P. Thijsse, die op Texel onderzoek had gedaan. Naast hem stond een visserman uit De Koog, met een duidelijk herkenbaar patroon. Niemand had naar die visser gekeken, er was alleen oog geweest voor Thijsse. Er wordt dus vooral overheen gekeken."

Visserstruien - Stella Ruhe - Forte - ISBN:9789058772718
Bron: NOS vrijdag 4 okt 2013, 20:31 (Update: 04-10-13, 20:42)