Angisa

Vandaag, zaterdag 24 juni 2023, werd in Museum ANNO de tentoonstelling geopend

'Oog in Oog – Zwols Koloniaal Erfgoed’

Een dag in het teken van ontmoeting en verbinding; de viering van onze multiculturele samenleving.

Een deel van deze dag stond in het teken van textiel, de Surinaamse klederdracht, de Kotomisi.
Deze kotomisi, dame in koto(rok) en jaki (jasje), is niet compleet als ze geen mooie gesteven en gevouwen angisa (hoofddoek) op haar hoofd draagt. 

Mensen konden vandaag deelnemen aan een unieke workshop Angisa vouwen.
Doeken die gevouwen worden tot hoofdeksel waarmee de tot slaafgemaakte vrouwen geheime boodschappen konden uitwisselen. De vorm waarin de doek gevouwen werd, vertelt meer dan woorden kunnen zeggen.

De geschieden van Angisa is al een verhaal. Tijdens de workshop hoor je over de historie en de betekenis. Maar ook over het materiaal en de voorbereiding die nodig is om het materiaal vorm te kunnen geven. Uiteenlopende modellen en de betekenis worden besproken én getoond.

Om een Angisa te kunnen maken heb je nodig: het doek, een paar spelden en ..... drie handen! 
Met dé grote truc leer je hoe dat kan.

Natuurlijk kwam ook de uitbundige kleding ter sprake. Het statement dat je maakt door de kleding die je draagt. Uitstraling, schoonheid, eigen waarde, trots en verbinding/verbondenheid waren sleutelwoorden. Rijkelijk werden tips en ervaringen gedeeld. 

Er zijn prachtige Angisa's gevouwen onder leiding van vakvrouw Patricia. 

Kotomisi Patricia

Hier boven en onder resultaten van de workshop

Blije en trotse eigenaar

Een tijd geleden stond er een foto op deze blog met de ondertitel 'blauwe trui in motief Hindeloopen'. De oplettende kijker en/of visserstruien-kenner zal gezien hebben dat die info niet klopt.
Het betreft een 'leesfoutje' in het patroon. Desalteniettemin is het een mooie trui.

De trui in het juiste motief 'Hindeloopen' is inmiddels af en afgeleverd aan blije en trotse eigenaar.
De eigenaar, A, is geboren en getogen en woonachtig in Duitsland. Maar heeft sinds zijn vroege jeugd een band met de stad Hindeloopen. Het water met de wind in de de zeilen is ook zijn wereld. We hadden het over historie, traditie en erfgoed. En kwamen al gauw uit op de truien. Mede naar aanleiding van het boek Visserstruien.

Er volgde een stilte nadat de vraag was gesteld of A zo'n trui in bezit zou willen hebben. Een trui met symboliek en een verhaal. Al snel sloeg de stilte om in een opgetogen reactie. Een eigengebreide 'Hindeloopen'? Dat aanbod sloeg hij niet in de wind.

Inmiddels is de 'Hindeloopen' afgeleverd. Gebreid van LéttLopi in Lapisblá Samkemba (1403). We hebben getoast op de rode draad;  - Hindeloopen -,  verhalen met herinneringen, toekomst en vriendschap.

Catwalk - Mode in het Rijksmuseum

In zes zalen van de Philipsvleugel presenteert het Rijksmuseum vanaf 20 februari t/m 16 mei 2016 mode in Nederland van 1625 tot 1960. Te beginnen bij de kleren van de Friese Oranjes uit de Gouden Eeuw, via japonnen van kleurrijke Franse zijde en flonkerende fluwelen mannenpakken uit de 18de eeuw, naar de klassieke Empire en de queue’s uit het Fin de Siècle tot aan 20ste-eeuwse haute couture van Dior en Yves Saint Laurent.

Bovendien is er een uiterst kostbare japon van kwetsbaar Blonde of zijden kloskant (1815-1820)

De wereldberoemde fotograaf Erwin Olaf tekent voor de vormgeving van de tentoonstelling. Olaf: "De uitdagende en eervolle opdracht om de tentoonstelling Catwalk in te richten en vorm te geven, is voor mij op precies het juiste moment gekomen. Al enige jaren ben ik aan het onderzoeken hoe mijn eigen fotografische werk op een andere manier te presenteren en te verbinden met installaties, geluid en (korte) films. Zo kan iedere bezoeker worden meegevoerd in een wereld waarin de eigen fantasie wordt gestimuleerd en uitgedaagd. Zodat uiteindelijk een prikkelende dialoog ontstaat tussen het getoonde werk en de kijker."

Hier kun je de trailer van Catwalk bekijken.

Foto: Rijksmuseum Amsterdam

Hier kun je het filmpje 'Achter de Schermen van Catwalk' bekijken

Alle informatie over deze tentoonstelling vind je HIER

Bron: Rijksmuseum Amsterdam

Vlisco - achtergrondverhaal

Enige tijd geleden is een delegatie uit Benin (West Afrika) op bezoek geweest in Nederland. Dit in verband met een samenwerking tussen twee vrouwenorganisaties in Benin (Tikonna en Mialebouni) en Vrouwen van Nu. Handwerkcafé Zwolle is samen met deze delegatie op bezoek geweest bij Vlisco in Helmond.

Historie Vlisco, De Modekoning van Afrika
In 1802 heeft zich op het Vlisco-terrein een textieldrukker gevestigd met de naam Sutorius. Deze Nederlandse Handelsmaatschappij bracht een groot deel van geverfde en bedrukte textiel naar Nederlands Indië. Tijdens de afscheidingsoorlog tussen 1830 en 1839 werd er bijna geen handel bedreven waardoor Sutorius in de problemen kwam.
Een rijke koopman uit Amsterdam, Pieter Fentener van Vlissingen (Pieter-1) wilde hem financieel helpen. Daarbij werd overeengekomen om  het bedrijf op termijn over te doen aan zijn zoon (Pieter.2). Na een opleiding van 3 jaar nam Pieter jr. op 20-jarige leeftijd de fabriek van Sutorius over. Zijn vader was inmiddels overleden. Hij breidde al snel uit en ging verder onder de naam Pieter Fentener van Vlissingen & Co.
Pieter had nog twee ooms (Paul en Frits) die een belangrijke rol speelden. Oom Paul, mede oprichter van Stork Werkspoor, zorgde voor transport naar Nederlands Indië. Oom Frits woonde in Nederlands Indië en stuurde staaltjes batik om ze in Helmond na te laten maken. Het leeuwendeel ging naar Nederlands Indië maar ook toen werd er al geëxporteerd naar West Afrika.

© Vlisco

Van imitatiebatik voor Nederlands Indië naar Dutch Wax voor Afrika

Pieter Fentener van Vlissingen -3 (1853-1927) heeft van 1873 tot zijn door in 1927 een belangrijke rol vervuld. In deze periode is het accent verlegd van Nederlands Indië naar vele Europese landen en een deel Afrika. Zijn twee zoons het in de jaren '20 het werk overgenomen. Zoon Pieter -4 richtte zich op de Europese markt en zoon Jan vanaf de '30er jaren op de Afrikaanse markt. Dit was mede omdat de Nederlandse regering een exportverbod had opgelegd van batiks naar Nederlands Indië om kleine locale batikbedrijfjes daar te beschermen. Inmiddels heeft Vlisco een geweldige naam opgebouwd in heel West en Midden Afrika. 

Tot de jaren '90 was 90% van de ontwerpen een klantopdracht en 10% eigen creaties. Inmiddels is dat percentage omgedraaid. Ontwerpers zijn opgeleid aan de kunstacademie en verzorgen 90% van de creatieve ontwerpen. Door het maken van inspiratiereizen hebben zij kennis en inzicht verworven om voor de Afrikaanse markt te kunnen ontwerpen.

Diverse bedrijven maken deel uit van de Vlisco-groep. Distributie en productiebedrijven onder andere ook in Ghana en Ivoorkust.

Vlisco behoort tot het topsegment van de Afrikaanse kledingmarkt. Vrouwen met aanzien die het zich kunnen permitteren dragen Vlisco met verve. Voor ons idee; Vlisco is vergelijkbaar met Versace.

© Vlisco

De blokdrukstempels die tot 1985, sporadisch nog, in Helmond werden gebruikt zijn inmiddels vervangen door gemechaniseerde technieken. In de Afrikaanse bedrijven worden ze nog wel gebruikt. De stempels hebben nummers aan de zijkant. De nummers corresponderen met de dessins die ermee gedrukt worden.

Drukken wordt gedaan door het drenken van de stempel in een drukpasta, waarna de stempel op doek gedrukt wordt. Dit doek is vooraf met hars (wax) bedrukt in hetzelfde design dat op de stempel staat. De met hars bedrukte doek wordt geverfd in een indigo-bad. Daarbij blijven de met hars bedrukte gedeelten wit. De hars wordt vervolgens deels of geheel verwijderd, waardoor er witte plekken ontstaan die vervolgens weer bedrukt kunnen worden.

Borduurkunst in Machico

In 1419 waren de eerste kolonisten in de plaats die later Miachico zou gaan heten. Naast Funchal en Câmara de Lobos is Machico een van de oudste nederzettingen op Madeira. In tegenstelling tot Funchal, bleef Machico eeuwenlang een slaapstadje. De stad ligt in een brede, vruchtbare vallei, aan de monding van de gelijknamige rivier Machico.

De borduurkunst is in het verleden heel belangrijk geweest voor Machino en eigenlijk geldt dat voor heel Madeira. De geschiedens van de borduurkunst begon op Madeira in het jaar 1856. De Engelse Elizabeth Phelps, dochter van een rijke wijnhandelaar, opende op Madeira een werkplaats waar ze vrouwen de kunst van het borduren bijbracht. De opbrengst kwam geheel ten goede van het goede doel. Doordat het borduurwerk bij iedereen goed werd ontvangen, kwam de export op gang naar Engeland. Hierna volgden niet alleen de andere Europese landen, maar ook Noord- en Zuid-Amerika. De vakbond controleert het borduurwerk en geeft hiervoor een garantiebewijs af. De regering heeft vanwege het verleden van Machico, besloten borduurscholen op te richten in de steden Machico en Câmera de Lobos.

Bekijk ook de prachtige foto's in de Catálogo.